دفتر تبليغات اسلامى شعبه خراسان
210
مسائل مستحدثه پزشكى ( فارسى )
احاديثى هستند كه به مباحث ويژهء پزشكى و بهداشت و درمان مربوط مىشوند و نبايد در كار بهداشت و درمان آنها را حجت دانست ، بلكه در اينگونه امور تنها اهل حرفهء پزشكى مرجع و حجت هستند ؛ چرا كه تنها آنان در اين زمينه تخصص دارند . كلّيت بنياد اين نظريه در فصل نخست اثبات شد و اين حقيقت از نظر گذشت كه امور دنيوى محض به عرف و تجربه و دانش بشرى واگذارده شده ، چونان كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله خود در اين زمينه و خطاب به كشاورزان و باغداران روزگار خويش فرموده است : « شما خود بدين امور آگاهترايد » ؛ بنابراين ، آنسان كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله ، اين طايفه را در روزگار خويش در حرفهء ويژهء خود آگاهتر دانسته و حقّ نظر دادن را به آنان واگذارده ، در كار پزشكى و بهداشت و درمان نيز اين پزشكان هستند كه داراى تجربه و دانش هستند و به ايشان رجوع بايد كرد . جالب آن است كه امروزه در دانش پزشكى ثابت شده كه مضمون برخى از اين احاديث خطا و با حقايق علمى ناسازگار است ؛ از اين روى هنگام ديدن اين دسته از احاديث و در فرض ناسازگارى با حقايق علمى بايد در درستى آنها ترديد كرد و اگر درستى آنها مسلم نيز باشد پذيرش امكان خطا بر پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در اينگونه امور - چنان كه پيشتر از قاضى عياض نقل كرديم - نه موجب كاستى بر پيامبر صلّى اللّه عليه و إله است و نه به معناى فروتر دانستن آن حضرت از جايگاه بلندى كه خدايش در آن قرار داده است ؛ چه ، اينگونه امور از امور عادى و اين جهانى محض و به ديگر سخن از امور كاملا عادى و عرفى هستند و روشن است كه هركس در اين ميدانها تجربه و اندوختهء دانش بيشترى داشته باشد و اين امور را وجههء همّت خويش ساخته باشد بهگونهء طبيعى مىتواند آگاهى بيشترى نيز فراچنگ آورده باشد . از همين روى بر پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در اين عرصه ، خطا و صواب هر دو رواست . البته ناگفته نماند در گونهء دوم احاديث در فصل دوم سخن خود را گفتيم كه چنين احاديثى از آن روى كه به انتساب به وحى اشعار ندارند و در هيچكدام از شش گروه گونهء نخست احاديث جاى نمىگيرند نه در مقام تشريع هستند و نه حجت شمرده